Texniki universitet infrastrukturunda elektrik və elektron qurğularda termiki anomaliyaların və lokal qızma proseslərinin erkən aşkarlanması məqsədilə Mo/Bi₂Te₃/ZnS əsaslı nazik təbəqəli termoelektrik sensor platformasının işlənməsi, struktur-funksional xüsusiyyətlərinin optimallaşdırılması və tətbiq potensialının tədqiqi

Müasir elektrik və elektron sistemlərdə avadanlıqların etibarlı və təhlükəsiz istismarı lokal qızma proseslərinin və termiki anomaliyaların erkən mərhələdə aşkarlanmasından əhəmiyyətli dərəcədə asılıdır. Xüsusilə yüksək yüklənmə rejimində işləyən elektron komponentlərdə, enerji sistemlərində və laboratoriya qurğularında yaranan temperatur artımları funksional nasazlıqlara, avadanlıq sıradan çıxmalarına və təhlükəsizlik risklərinə səbəb ola bilər. Bu baxımdan yüksək həssaslığa, kiçik ölçülərə və sürətli cavab xüsusiyyətlərinə malik yeni nəsil temperatur sensorlarının hazırlanması aktual elmi və praktiki məsələlərdən biridir. Təqdim olunan layihə çərçivəsində Mo/Bi₂Te₃/ZnS əsaslı nazik təbəqəli termoelektrik sensor platformasının işlənməsi, onun struktur, elektrik və termoelektrik xüsusiyyətlərinin kompleks tədqiqi və optimallaşdırılması nəzərdə tutulur. Sensor strukturlarının SiO₂/Si və şüşə altlıqlar üzərində formalaşdırılması üçün termiki buxarlandırma və maqnetron çökdürmə texnologiyalarından istifadə ediləcək. Alınmış nazik təbəqələrin kristal quruluşu, səth morfologiyası, elektrik keçiriciliyi, termoelektrik həssaslığı və temperatur dəyişikliklərinə cavab xüsusiyyətləri araşdırılacaq. Layihənin əsas məqsədi texniki universitet infrastrukturunda istifadə olunan elektrik və elektron qurğuların lokal qızma zonalarının real vaxt rejimində erkən aşkarlanmasına imkan verən kompakt, enerji effektiv və yüksək həssaslıqlı sensor platformasının yaradılmasıdır. Hazırlanacaq termoelektrik sensor sisteminin tətbiqi elektrik avadanlıqlarının texniki vəziyyətinin monitorinqinə, mümkün nasazlıqların qabaqlayıcı şəkildə müəyyən edilməsinə və istismar təhlükəsizliyinin artırılmasına xidmət edəcək. Layihə nəticəsində əldə ediləcək elmi nəticələr yeni nazik təbəqəli termoelektrik material sistemlərinin funksional xüsusiyyətlərinin idarə olunmasına töhfə verəcək, hazırlanacaq sensor platforması isə universitet elmi-tədqiqat laboratoriyalarında, elektron qurğuların diaqnostikası və kritik texniki sistemlərin termiki monitorinqində tətbiq potensialına malik olacaq.