Hesablama təhsi̇li̇ndə, Blum Taksonomiyasi və Süni̇ İntellekt Texnologiyalarinin İnteqrasi̇yasi

Bu elmi tədqiqat layihəsi, süni intellektin (Sİ) və Böyük Dil Modellərinin (LLM) proqram təminatı mühəndisliyi PTM təhsilində istifadəsini tədqiq edərək bu texnologiyaların öyrənmə prosesinə təsirini empirik olaraq ölçməyi və yeni elmi modellər işləyib hazırlamağı hədəfləyir. Layihə çərçivəsində Bloom Taksonomiyasına əsaslanan süni intellekt dəstəkli öyrənmə yanaşmaları inkişaf etdiriləcək və onların effektivliyi real tədris mühitində sınaqdan keçiriləcəkdir. Layihə tələbələrin süni intellekt əsaslı alətlərdən istifadəsinin onların kognitiv bacarıqlarına, problem həll etmə qabiliyyətinə və özünüidarəetmə səviyyəsinə təsirini araşdıracaqdır. Süni intellektin proqram mühəndisliyi PTM təhsilinə inteqrasiyası sürətlə inkişaf edir, lakin onun tələbələrin öyrənmə prosesinə real təsiri hələ tam öyrənilməmişdir. Bəzi araşdırmalar göstərir ki, Sİ-əsaslı öyrənmə vasitələri tələbələrin öyrənmə sürətini artıra bilər, lakin həddindən artıq asılılıq problemi yaratma riski də mövcuddur. Bu layihə empirik tədqiqatlar aparmaqla süni intellektin tədrisdə effektiv istifadəsini optimallaşdırmağı və tələbələrin Sİ-dən düzgün istifadəsini təmin edəcək metodlar inkişaf etdirməyi hədəfləyir. Layihənin əsas elmi yeniliyi Bloom Taksonomiyası çərçivəsində tələbələrin Sİ-dən istifadəsinin bilik əldə etmə, tətbiqetmə, analiz və qiymətləndirmə mərhələlərinə təsirini elmi tədqiqatlarla ölçməkdir. Sİ-nin proqram mühəndisliyi PTM təhsilində istifadəsi ilə bağlı əldə edilən nəticələr əsasında yeni elmi yanaşmalar işlənəcək, Sİ dəstəkli kurikulumların hazırlanması üçün elmi əsaslandırılmış tövsiyələr veriləcəkdir. Layihə çərçivəsində Azərbaycan Texniki Universiteti (AzTU) və Qarabağ Universitetində Sİ-əsaslı yeni tədris modelləri pilot olaraq sınaqdan keçiriləcək və nəticələr elmi statistik metodlarla təhlil ediləcəkdir. Tədqiqatın nəticələri süni intellektin proqram mühəndisliyi PTM təhsilində rolu haqqında elmi icmaya və PTM təhsil siyasətçilərinə dəyərli məlumatlar təqdim edəcəkdir. Layihənin sonunda Sİ dəstəyi ilə tədrisin müsbət və mənfi tərəfləri elmi əsaslarla müəyyən ediləcək və onun akademik və sənaye kontekstində optimal istifadəsi üçün tövsiyələr veriləcəkdir. Bu elmi tədqiqi layihə aşağıdakı elmi problemləri araşdırmağa yönəlmişdir: ● Sİ-əsaslı öyrənmə vasitələrinin tələbələrin öyrənmə davranışlarına təsiri necədir? ● Süni intellekt tələbələrin kognitiv bacarıqlarını inkişaf etdirir, yoxsa onların problemləri həll etmə qabiliyyətini zəiflədir? ● Sİ dəstəkli öyrənmə metodları ənənəvi tədris yanaşmalarından daha effektivdirmi? ● Tələbələrin Sİ-dən istifadəsini optimallaşdırmaq üçün hansı elmi əsaslandırılmış metodlar hazırlanmalıdır? Bu suallara empirik eksperimentlər və elmi araşdırmalar vasitəsilə cavab veriləcəkdir. Layihənin nəticələri Azərbaycanın proqram mühəndisliyi sahəsində beynəlxalq akademik mühitdə daha fəal iştirakına töhfə verəcək və Sİ-əsaslı tədris metodologiyalarının inkişafına elmi baxımdan dəstək olacaqdır. Layihənin həyata keçirilməsi nəticəsində əldə olunan elmi biliklər yalnız akademik sektorda deyil, həm də sənaye və texnologiya sahələrində də geniş istifadə oluna biləcəkdir. Tədqiqatın nəticələri beynəlxalq elmi jurnallarda və konfranslarda yayımlanacaq, eləcə də Azərbaycan universitetlərində proqram mühəndisliyi kurikulumlarının modernləşdirilməsi üçün praktiki tövsiyələr hazırlanacaqdır. Layihə innovativ elmi yanaşma təklif edərək, süni intellektin PTM təhsildə istifadəsinin empirik olaraq ölçülməsi və optimallaşdırılması üçün mühüm elmi nəticələr təqdim edəcəkdir.