Bütün layihələr
2026 Yeni materiallar və texnologiyalar

Maşın hissələrinin yeyilməyə davamlılığının yüksəldilməsinin yeni texnologiyasının işlənməsi.

Layihənin təsviri

Araşdırmalardan məlum olmuşdur ki, maşın hissələrinin karbonlu poladlardan hazırlanmasında işçi səthinə yeyilməyə davamlı xrom təbəqəsi çəkilir. Buna baxmayaraq xrom təbəqəsinin öturduğu əsas metalın daxilində elektroliz prosesində struktur çevrilmələrinə məruz qalır, yəni əsas səthdə bir qədər karbonsuzlaşma, bərkliyin aşağı düşməsi, səthinin kələ-kötürlüyünün optimal götürülməməsi nəticəsində xrom təbəqəsi tez yeyilib sıradan çıxır. Ona görə də layihədə yuxarıda göstərilən problemlərin həllinə əsaslanaraq maşın hissələrinin yeni istehsal texnologiyası yaradılacaqdır. Müasir maşınqayırma və sənaye sahələrində istismar olunan avadanlıqların etibarlılığı və uzunömürlülüyü birbaşa onların işçi hissələrinin yeyilməyə davamlılığından asılıdır. Geniş tətbiq olunan karbonlu poladlardan hazırlanan maşın hissələrinin istismar resursunu artırmaq məqsədilə onların işçi səthinə elektrokimyəvi yolla yeyilməyə davamlı xrom təbəqəsi çəkilir. Lakin aparılan araşdırmalar göstərir ki, mövcud xromlaşdırma texnologiyasında elektroliz prosesi zamanı əsas metalın (karbonlu poladın) daxilində arzuolunmaz struktur çevrilmələri baş verir. Nəticədə əsas səthdə karbonsuzlaşma, keçid zonasında bərkliyin aşağı düşməsi və səthin kələ-kötürlüyünün optimal seçilməməsi səbəbindən xrom təbəqəsinin adgeziyası (yapışması) zəifləyir və örtük tez bir zamanda yeyilərək sıradan çıxır. Təqdim olunan layihə zəncirvari şəkildə yaranan bu texnoloji problemlərin kompleks həllinə yönəlmişdir. Layihə çərçivəsində elektroliz zamanı karbonsuzlaşmanın qarşısını alan yeni kimyəvi/termik rejim tənzimlənəcək, əsas metalın keçid zonasında bərkliyin qorunması təmin ediləcək və örtüyün maksimal adgeziyasını təmin edən optimal ilkin səth kələ-kötürlüyü parametrləri müəyyən olunacaqdır. İşləniləcək yeni istehsal texnologiyası maşın hissələrinin yeyilməyə davamlılığını və istismar müddətini dəfələrlə artırmağa, təmir dayanmalarını azaltmağa və sənayedə iqtisadi səmərəliliyi yüksəltməyə imkan verəcəkdir.

Layihə rəhbəri

Vaqif Abbasov Abbas

Layihə rəhbəri

məsləhətci professor

Texnika elmlər doktoru

İcraçılar(2)

Fariz Əmirov Qaçay

İcraçı

professor

proffessor

Şövqi Əsədov Nayib

İcraçı

Dosent

Texnika üzrə fəlsəfə doktoru