Süni intelekt texnologiyalarının tətbiqi ilə dəyişən parametrli azad fəzada intellektual optik şəbəkə modelinin yaradılması

ANNOTASİYA Müasir rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı ilə optik rabitə şəbəkələrinə olan tələblər kəskin şəkildə artmışdır. Artan verilənlər həcmi, 5G/6G texnologiyalarının yayılması və İnternet of Things (IoT) cihazlarının çoxalması ənənəvi şəbəkə arxitekturalarının imkanlarını aşmışdır. Xüsusilə dəyişən parametrli azad fəza şəraitində optik şəbəkənin sabit və etibarlı işləməsi mürəkkəb mühəndislik problemi kimi qarşımızda durur. Bununla əlaqədar süni intellekt texnologiyaları əsasında dəyişən parametrli şəraitdə özünü uyğunlaşdıran, özünü təşkil edən və özünü bərpa edən intellektual optik şəbəkə modelinin işlənib hazırlanmasıdır. Bunlara nail olmaq ücün • Maşın öyrənmə alqoritmləri vasitəsilə şəbəkə parametrlərinin real vaxt rejimində proqnozlaşdırılması • Dərin öyrənmə üsulları ilə kanal keyfiyyətinin adaptiv optimallaşdırılması • Reinforsment learning (gücləndirici öyrənmə) əsasında öz-özünə qərar qəbul edən şəbəkə arxitekturası • Çoxagentli sistemlər əsasında paylanmış idarəetmə mexanizminin qurulması məsələlərinin həllinə baxılacaqdır və Gözlənilən Nəticələr: • Ənənəvi sistemlərə nisbətən şəbəkə ötürmə qabiliyyətinin 30-40% artırılması • Şəbəkə idarəetmə xərclərinin 50-60% azaldılması • Xidmət keyfiyyətinin (QoS) 99.99% səviyyəsinə qaldırılması • Enerji səmərəliliyinin 25-35% yaxşılaşdırılması olmaqla,Tətbiq Sahələri aşagıdakılardan ibarət olacaq. • Növbəti nəsil mobil rabitə sistemləri (5G/6G) • Hərbi və kosmik rabitə sistemləri • Təlim məqsədli şəbəkə simulyatorları • Ağıllı şəhər infrastrukturları Elmi Yenilik: Təklif olunan model ənənəvi yanaşmalardan fərqli olaraq statik konfiqurasiya əvəzinə dinamik öyrənmə və adaptasiya mexanizmləri təklif edir. Xüsusilə dəyişən atmosfer şəraitində optik siqnalların keyfiyyətinin qorunması üçün innovativ həllər təqdim olunur. Praktiki Əhəmiyyət: İşlənib hazırlanacaq model müasir rabitə sistemlərində performansın yaxşılaşdırılması, əməliyyat xərclərinin azaldılması və enerji səmərəliliyinin artırılması baxımından əhəmiyyətli praktiki tətbiq potensialına malikdir.